Hãy Hỏi Con Ngựa!

Sư Cô Đẳng Nghiêm - YMCA of The Rockies, CO (August 2010)

Trước hết chúng ta hãy ngồi cho thật đẹp. Khi cơ thể chúng ta ở trong một tư thế ổn định – lưng thẳng và toàn thân thư giãn – chúng ta có thể dễ dàng theo dõi hơi thở và tiếp nhận Pháp một cách hiệu quả nhất. Pháp có thể nuôi dưỡng chúng ta và chăm sóc chúng ta. Vì vậy, khi tiếp nhận pháp của Bụt, chúng ta cần chuẩn bị một dáng ngồi đẹp nhất và một trạng thái cởi mở nhất của tâm. Bây giờ chúng ta hãy ngồi vững vàng như một ngọn núi.

Thở vào, tôi quay về với hơi thở vào.

Thở ra, tôi quay về với hơi thở ra.

Ý thức rằng đây là hơi thở vào.

Ý thức rằng đây là hơi thở ra.

Thở vào... Thở ra ...

(Một tiếng chuông)

Thở vào, tôi có ý thức về cơ thể của tôi.

Thở ra, tôi mỉm cười với cơ thể của tôi. Cảm ơn! Cảm ơn!

Ý thức cơ thể… Cảm ơn, cơ thể…

(Một tiếng chuông)

Thở vào, tôi ý thức về những người thân, về tăng thân trong tôi và chung quanh tôi.

Thở ra, tôi mỉm cười với những người thân, với tăng thân của tôi. Xin cảm ơn! Cảm ơn!

Ý thức về tăng thân, về những người thân... xin biết ơn mọi người.

(Một tiếng chuông)

 

Chiếc Áo Len

Khi nhìn vào một chiếc áo len, chúng ta thấy nó là một thực thể riêng biệt, đã được hoàn thành trọn vẹn với kiểu đan, màu sắc, và thời trang. Chúng ta có thể nói đó là một chiếc áo len độc đáo, hoàn mỹ. Và khi nhìn kỹ, chúng ta thấy chiếc áo len đã được kết cấu bằng rất nhiều mũi khâu, và tất cả đã được đan xen lại với nhau trông rất đều đặn, chặt chẽ. Tuy nhiên, nếu chúng ta dùng một cái kéo nhỏ để cắt đứt một sợi len, chỉ cần cắt một mũi len thôi là chuyện gì sẽ xảy ra với chiếc áo len? Em nào biết? Đúng vậy! Nó sẽ sút rời ra, bung ra. Nếu các em nắm sợi len bị cắt đó và kéo mạnh, chỉ trong vòng vài giây đồng hồ là chiếc áo len trở thành một nhúm len hổn độn, không còn gì để gọi là riêng biệt, hoàn mỹ hay cố định nữa. Sự có mặt của chúng ta bên nhau là kết quả của biết bao nhiêu công sức và nổ lực để đan khâu và kết nối mọi yếu tố cần thiết nhằm thực hiện khóa tu; với thời gian, sự sáng tạo cùng với niềm mong ước mãnh liệt của biết bao nhiêu người có mặt hoặc không có mặt ở đây ngày hôm nay, kể cả vị Thầy thương kính của chúng ta. Sư Ông rất muốn chúng ta gặp nhau để thực tập, và Sư Ông đã đề nghị nên tổ chức một khóa tu hàng năm tại Estes Park. Năm nay Sư Ông rất vui khi biết khóa tu của chúng ta đang tiến hành tốt đẹp. Và như vậy, sự hiện diện của tăng thân tu học chúng ta cũng giống như chiếc áo len, được thực hiện bằng rất nhiều mũi len đan xen và kết nối nhau.

 

Kỵ Sĩ và Con Ngựa

Tôi xin kể với các em một câu chuyện về một con ngựa và người cỡi ngựa. Chúng ta đây có ai yêu thích ngựa? Hầu hết chúng ta đều thích ngựa, phải không? Có bao giờ các em có dịp sờ vào thân một con ngựa hoặc nhìn vào mắt một con ngựa? Đây là một câu chuyện thiền: Một người đang cỡi ngựa phóng rất nhanh về phía trước. Có người đang đi bộ – có thể đó là các em – vội nép qua bên lề đường và hỏi lớn, "Xin lỗi ông! Ông chạy đi đâu mà vội vàng thế?” Và các em có biết người kỵ sĩ này trả lời ra sao không? Ông ta nói, “Tôi không biết! Hãy hỏi con ngựa!”

Trong đời sống hàng ngày, nhiều lúc chúng ta cũng hành xử giống hệt như thế; cứ mải miết “chạy” về phía trước và không biết mình đang chạy đi đâu! Đó là những lúc tâm trí chúng ta bị sự giận dữ, buồn phiền hay rối loạn chế ngự và điều khiển. Các em có kinh nghiệm nào như vậy không? Có bao giờ các em bị những cảm xúc mạnh bắt buộc mình phải chạy như vậy? Ví dụ khi em yêu thích và ao ước có được một món đồ chơi nào đó và muốn làm bất cứ điều gì để đạt nó cho bằng được; và như vậy là em đã ngồi lên lưng ngựa và phóng về phía trước. Đôi khi các em có thể tự hỏi mình, “Ta đang chạy đi đâu đây?” hoặc hỏi cha mẹ các em, “Mẹ! Mẹ cỡi ngựa chạy đi đâu vậy?” khi thấy mẹ đang quá bực bội vì một chuyện gì đó. Hoặc các em có thể hỏi người anh mình khi anh ta mất bình tĩnh, đang bị kích thích và nói quá nhiều hoặc đang nổi nóng, giận dữ. Hoặc là khi đứa em gái đang hờn dỗi, co mình lại trong một góc tủ tối tăm nào đó, “Để tôi yên! Tôi không muốn nói với bất cứ ai ở trong cái nhà này!” Và đó là con ngựa, những con ngựa bất kham đang mang chúng ta chạy ra khỏi chúng ta, ra khỏi người thân, ra khỏi giây phút hiện tại.

Vì vậy, những người thực tập, dù còn trẻ như các em; chúng ta đều có thể tập nhận diện được con ngựa đang chạy rất nhanh này khi nó kéo chúng ta theo, kéo những người thân yêu của chúng ta theo. Các em có thể thực tập điều này không? “Mẹ ơi! Bố ơi! bố mẹ đang chạy đi đâu vậy?” Hoặc các em tự hỏi mình, “Ô hay! Mình đang chạy đi đâu đây? Mình đang làm gì đây?" Và nếu chúng ta thành thật với chính mình, với cha mẹ hoặc con cái mình, chúng ta sẽ nói, “Tôi không biết, thật sự thì tôi không biết!”

Nhưng nếu chúng ta thường xuyên có ý thức về con ngựa và đặt câu hỏi đó nhiều lần, các em thử đoán xem chuyện gì có thể xảy ra? Em nào biết? “Nó dừng lại!” (Hugh, một em bé 6 tuổi trả lời). Đúng như vậy! Nó dừng lại! Bởi vì ý thức mang lại sự thay đổi, và chỉ có ý thức mới có thể mang lại sự thay đổi. Ngoài ra, không ai có thể bảo chúng ta dừng lại. Giả dụ em đang đứng bên đường, có con ngựa phóng qua và em hỏi người kỵ sĩ, “Xin lỗi Ông! Ông chạy đi đâu mà vội vàng vậy?” Và ông ta nói, “Tôi không biết, hãy hỏi con ngựa!” Sau đó em nói, “Nếu không biết đi đâu thì sao Ông không dừng lại?” Và người đó có thể nói, “Tôi cũng không biết nữa! Mọi người đều chạy nên tôi cũng chạy vậy thôi!” Hoặc người cỡi ngựa đó nói, “Rất tiếc! Tôi không có thì giờ để dừng lại!” Các em đã được nghe những câu trả lời như thế nhiều lần? Cha hoặc mẹ mình thường nói như vậy, phải không? Đó là những gì chúng ta thường làm! Chúng ta không biết là đang chạy đi đâu, đang làm gì; nhưng có một điều chắc chắn là chúng ta không muốn dừng lại! Vì mọi người đều làm như vậy, thành thử điều đó có vẻ rất đúng! Tuy nhiên – như em Hugh vừa mới phát biểu – “khi mình nhận diện được con ngựa và gọi đúng tên nó thường xuyên thì nó sẽ dừng lại”.

Mọi sự thay đổi đều cần đến ý thức và chúng ta sẽ tìm hiểu bản chất của cảm xúc và học vài phương pháp để có thể thay đổi cảm xúc từ gốc rễ. Chúng ta gọi đây là “sự thay đổi từ gốc rễ” (y chuyển – transformation at the base), mà không phải thay đổi ở ngọn hoặc ở các nhánh cây. Tôi nghĩ rằng chúng ta ai cũng có thể trải nghiệm sự thay đổi từ gốc rễ này. Hãy nhớ lại hình ảnh của chiếc áo len: Chúng ta đã được kết nối với nhau qua nhiều mũi khâu đan xen kẻ với nhau. Và nếu chúng ta thay đổi, dù sự thay đổi có nhỏ nhặt bao nhiêu đi nữa, mọi người khác trong cọng đồng cũng thay đổi theo. Vì chúng ta không phải là những thành phần riêng rẽ, xa cách nhau.

 

Đại Dương và Sóng

Tâm chúng ta thường được so sánh với một con ngựa. Các em có nghe người ta so sánh tâm với con gì khác không? Tâm giống như một con khỉ? Một con hổ? Đúng thế! Và tâm cũng được ví như trái đất hoặc một đại dương. Chúng ta thử hình dung một đại dương. Tâm như đại dương mênh mông, luôn tạo ra những cảm xúc, và tôi thường nhìn những cảm xúc như những đợt sóng. Đây là một giáo lý khá cao đối với người trẻ, nhưng tôi biết các em sẽ hiểu. Hãy tưởng tượng một đợt sóng, và xem đợt sóng này là một cảm xúc mạnh. Nó có thể tích cực hoặc tiêu cực, nó có thể là một đợt sóng của hạnh phúc, của sự phấn khích hoặc của sự giận dữ, của ghen ghét. Nó cũng có thể là đợt sóng của một sự mong ước, ví dụ như khi ta muốn có ngay một cái gì đó mà ta rất thích. Và nếu đây là một cơn sóng thì phần dưới của sóng là gì? Là nước, là đại dương, là đáy của đại dương, phải không? Khi nhìn một đợt sóng, các em thấy gì trước, thấy phần nào trước? Em nào biết? Đúng vậy, ta thấy đầu sóng! Thông thường, chúng ta thấy một cơn sóng khi nó nhô lên cao, hoặc khi nó đang vỗ vào bờ; nhưng khi nó còn xa tít ngoài khơi hoặc đã ngã vào bờ rồi, ta ít thấy vì không để ý đến nó. Bây giờ, em nào biết một đợt sóng khởi đầu từ đâu? Vâng, đúng thế! Nó bắt đầu từ nhiều dặm rất xa dưới đáy đại dương. Đợt sóng phải tùy thuộc vào rất nhiều điều kiện để xuất hiện, như các luồng nước ngầm dưới đại dương, sự chuyển động của trái đất và gió, v.v… để tạo thành động lượng (momentum) của sóng và từ từ nó lên dần, lên dần để cuối cùng xuất hiện trên mặt biển, lên đến cao điểm rồi nhào xuống. Như vậy, sóng không bắt đầu ở cao điểm hoặc từ mặt biển mà nó bắt đầu từ rất xa dưới đáy đại dương. Và khi ngọn sóng ngã xuống, nó kết thúc ở đó hay sao? Không! Không đâu các em! Nó không kết thúc ở đó mà còn tiếp tục hòa mình vào với đợt sóng khác để tạo nên những làn sóng mới. Cảm xúc của chúng ta cũng giống như vậy. Khi còn trẻ, chúng ta thường trải nghiệm những cảm xúc rất mạnh; và đôi khi chúng ảnh hưởng lên tâm tư khiến chúng ta hoang mang không biết phải làm gì. Chúng ta cảm thấy một năng lượng dồi dào khác lạ trong cơ thể khiến chúng ta không thể đứng yên; khiến chúng ta muốn đấm, muốn đá, muốn la hét, muốn ẩn trốn vào một xó tối nào đó hoặc đào một lỗ để chui ngay xuống lòng đất... Bởi vì cảm xúc đôi lúc lớn mạnh như một cơn sóng hơn 60 mét, chồm lên rồi đánh “Bu..ùm!” xuống, và chúng ta bị nó áp đảo, nhận chìm, và mất hết tự chủ; nhất là khi có nhiều đợt sóng lớn như vậy cứ dồn dập tiếp nối nhau đổ nhào xuống.

Tình trạng này thật đáng kinh sợ, không những cho các em mà cho cả những người lớn. Vì vậy, khi vừa nhận biết một cảm xúc đang lên, chúng ta có thể trở về với hơi thở và cơ thể để thiết lập một nền tảng ý thức cho tâm nương náu. Chúng ta hình dung cảm xúc này như một cơn sóng và tìm xem cơn sóng đó đang ở vào giai đoạn nào. Nó đang còn dưới đáy biển, đang trồi lên mặt biển, đang ở điểm cao nhất của đầu sóng hoặc đang nhào xuống? Chúng ta có thể nhận biết những trạng thái của cơn sóng thông qua cơ thể vì chúng ta cảm được làn sóng cảm xúc đó trong cơ thể. Trở về với cơ thể là phương pháp cụ thể nhất để chúng ta nhận biết và tiếp xúc với một điều gì đó đang xảy ra. Chúng ta có thể cảm nhận một cảm giác, một nhận thức hay một ý nghĩ, nhưng chúng ta không thể thực sự nhìn thấy chúng trong tâm vì chúng rất khó theo dõi và nắm bắt. Tuy nhiên, chúng ta có thể trải nghiệm chúng trong cơ thể. Chúng ta cảm thấy cơ thể ta như thế nào khi có sự tức giận hoặc sợ hãi? Ta có cảm giác gì? Em nào biết? Rất nóng! Như lửa cháy! Đúng như vậy đó! Hơi thở nhanh hơn, cạn hơn, và nóng hơn! Tim đập nhanh hơn, các cơ bắp căng cứng lại. Đó là những triệu chứng của cảm xúc mạnh mà chúng ta có thể nhận biết dễ dàng trên cơ thể. Này các em! Các em rất giỏi, hiểu biết rất nhiều về sự vận hành trong thân tâm của chính mình!

Khi có cảm xúc mạnh, chúng ta đừng vội làm người kỵ sĩ trên lưng ngựa hoang chỉ biết lao mình về phía trước, chúng ta có thể tự hỏi xem mình đang có cảm giác như thế nào trong hơi thở, trong tâm hoặc trong cơ thể? Điều duy nhất chúng ta cần làm lúc này là chú tâm vào cơ thể, gọi đúng tên của cảm xúc đó ra và nói, “Đó là con ngựa. Nó đang chạy như điên! Tôi thấy nó rồi!” Ngay lúc chúng ta nhận diện được nó trong cơ thể, con ngựa mất dần động lượng và sẽ chạy chậm lại. Giả dụ bây giờ chúng ta đang có một con ngựa hoặc một đợt sóng lớn, và chúng ta cảm thấy tim đập rất nhanh, nhịp thở dồn dập, rất ngắn, toàn bộ cơ thể căng cứng và như đang bốc cháy. Và ngay lúc này, thay vì chạy theo ngựa, chúng ta hãy ngồi im trong một tư thế đẹp để nghe một tiếng chuông. Trong chính bản thân chúng ta cũng luôn có tiếng chuông, và đó là hơi thở – hơi thở là tiếng chuông. Hơi thở vào là một tiếng chuông, hơi thở ra cũng là một tiếng chuông; và chúng luôn có sẵn đó cho ta. Và khi chúng ta trở về theo dõi hơi thở vào và hơi thở ra và thấy chúng rất nhanh, rất khó chịu, ta biết đó là tiếng chuông chánh niệm. Tiếng chuông này báo cho chúng ta biết là có con ngựa đang chạy rất nhanh. Chúng ta phải tập ngồi xuống với con ngựa, theo dõi hơi thở như nó đang là và nói, “Tôi biết bạn đang có mặt, tôi biết bạn đang có mặt. Tôi không biết đích xác bạn là gì, nhưng tôi biết bạn đang có mặt và tôi đang lắng nghe bạn. Tôi có mặt với bạn đây”.

(một tiếng chuông)

Theo dõi hơi thở vào như nó đang là, theo dõi hơi thở ra như nó đang là, để tâm an trú trong hơi thở thay vì chạy theo con ngựa, theo sự giận dữ, buồn phiền, tuyệt vọng, hoặc những kích động khác. Hãy nói với tâm, “Bạn ơi, trở về! Trở về với hơi thở”. Và đây là những điều mà tất cả chúng ta có thể thực tập mỗi khi có đợt sóng nổi lên trong tâm. Ngay cả những khi các em đang ngồi xe, đang đi bộ, hoặc ở trong trường học và bị người khác trêu chọc, quấy rầy làm các em bực bội, hoặc khi cha mẹ không hòa thuận làm các em phiền muộn; các em chỉ cần biết đó là con ngựa, là một đợt sóng lớn. Các em chỉ cần đứng thật yên, buông thư tay chân, và trở về với hơi thở, đơn thuần nhận diện và theo dõi hơi thở như nó đang là. Như vậy là chúng ta đang có mặt với cảm xúc, để làm lắng dịu và chăm sóc cảm xúc.

 

Thiền Sỏi

Khi nhìn vào đại dương, ngoài những đợt sóng, chúng ta thấy đại dương còn có gì khác? Em nào biết? Có nước! có không khí! Có không gian vô tận ở trên và dưới đợt sóng. Chúng ta không phải chỉ là sóng mà chúng ta còn là không gian vô tận. Chúng ta cần khám phá và nuôi dưỡng vùng không gian vô tận này để có năng lực nhằm chăm sóc các đợt sóng lớn và để có thể sống một đời sống có nhiều không gian rộng lớn và niềm vui trong tâm. Bây giờ tôi xin giới thiệu với các em một phương pháp thiền gọi là “thiền sỏi”, và cách thiền này sẽ giúp chúng ta tiếp xúc với vùng không gian kỳ diệu đó trong tâm. Hôm qua Sư cô Triêu Nghiêm đã giúp các em tìm nhặt nhiều viên sỏi rất đẹp, phải không? Bây giờ chúng ta hãy đem chúng ra để tập thiền. Hôm qua tôi không tìm thấy viên sỏi nào, nên tôi đã chọn những trái thông khô để dùng hôm nay. Các em thấy không? Chúng ta có thể rất khéo léo, linh động để dùng bất cứ vật gì có sẵn để thực tập. Tất cả mọi thứ trên thế gian này đều là Pháp; các em có biết điều đó không? Nếu chúng ta sử dụng viên sỏi để thực tập chăm sóc bản thân, thì viên sỏi đó là Pháp. Ví dụ nếu chúng ta không thể tìm thấy sỏi và chỉ có trái thông thì sử dụng trái thông, và nếu không có sỏi hoặc trái thông thì chúng ta dùng những ngón tay của mình. Và như thế, chúng ta có thể thiền ngón tay, thiền trái thông hoặc thiền sỏi.

Bây giờ chúng ta bày bốn viên sỏi hoặc bốn trái thông ra trước mặt. Mục đích của phương pháp thiền này là nuôi dưỡng sự tươi mát, sự tĩnh lặng, không gian và sự tự do trong thân tâm chúng ta. Chúng ta có thể thực tập thiền sỏi một mình hoặc cùng với nhiều bạn bè khác trong nhóm. Khi có một nhóm đông như hôm nay, trước hết chúng ta đề cử một người giữ chuông gọi là vị tri chung (the bell master). Chúng ta hãy ngồi cho đẹp, vì tư thế của cơ thể sẽ ảnh hưởng đến tâm tư chúng ta. Khi chúng ta ngồi lưng không thẳng hoặc dáng ngồi uể oải, chúng ta có những suy nghĩ và cảm nhận khác. Nhưng khi ngồi ngay thẳng lại và thư giản thân tâm, chúng ta suy tư và cảm nhận khác trước, quan điểm và cách nhìn cũng khác. Vì vậy, những người trẻ chúng ta nên thường xuyên giữ cơ thể cho thẳng và đẹp, càng lâu càng tốt. Bây giờ chúng ta hãy lắng nghe một tiếng chuông để tâm trở về trạng thái yên lặng, dễ tập trung, trước khi chúng ta thực tập “thiền sỏi”.

(một tiếng chuông)

Ý thức hơi thở vào; ý thức hơi thở ra

Ý thức ngực phồng lên; ý thức ngực xẹp xuống

Ý thức bụng phồng lên; ý thức bụng xẹp xuống

Ý thức toàn thân; ý thức từng phần của thân, từ đầu đến chân…

 

Hoa- Tươi Mát

Tâm ta đang bình lặng và bất động. Chúng ta chắp hai tay lại và cúi đầu chào các viên sỏi. Sau đó, chúng ta dùng tay trái nhặt lấy viên sỏi hoặc trái thông đầu tiên làm vật tượng trưng cho một đóa hoa. Trái thông tôi đang nắm đây trông giống như một đóa hoa nên tôi dùng nó để thực tập phần này. Những hòn sỏi và trái thông nhỏ này nằm bên lề đường đã lâu và chẳng có giá trị gì đối với bao nhiêu người đã đi qua. Nhưng khi chúng ta có một chủ đích, khi chúng ta cúi đầu cẩn trọng nhặt nó lên, hòn sỏi hoặc trái thông sẽ trở thành đặc biệt và có ý nghĩa. Giá trị và ý nghĩa của sự vật nằm trong chủ đích của chúng ta, và tất cả đều tùy thuộc vào cách thức khi chúng ta tiếp cận. Bây giờ chúng ta dùng hai ngón tay trái để nhặt hòn sỏi lên và đặt nó vào lòng bàn tay phải. Hòn sỏi hay trái thông khô này tượng trưng cho đóa hoa đang hiện hữu trong thân tâm các em. Các em là những đóa hoa trong vườn hoa nhân loại! Đôi mắt các em tươi vui như hoa, mũi các em xinh như hoa, và miệng các em tươi tắn như hoa. Hai bàn tay các em đẹp như hoa, thân hình các em xinh tươi như hoa; tất cả mọi thứ đều đang tươi đang đẹp như hoa! Và như thế, khi chúng ta chọn một cái gì đó và xem nó là một bông hoa, chúng ta cũng sẽ thấy chính mình là một bông hoa. Sau khi đặt hòn sỏi vào lòng bàn tay phải, chúng ta úp bàn tay trái lên trên hòn sỏi.

Thở vào, tôi ý thức tôi là một đóa hoa/ tôi tiếp xúc với yếu tố tươi-như-hoa trong tôi

Thở ra, tôi cảm thấy tươi mát

Nếu lúc đó không thấy tươi mát, chúng ta nói, "Thở ra, tôi nuôi dưỡng sự tươi mát trong tôi, tôi tiếp xúc với sự tươi mát trong phần sâu kín của bản thân tôi”.

Thở vào, hoa;

Thở ra, tươi mát.

Với tiếng chuông, chúng ta sẽ thở ba lần như thế để thực tập “Hoa, tươi mát”.

(3 tiếng chuông)

Chúng ta thở và mỉm cười trong chánh niệm. Các em có thể thở vào thở ra như vậy bao nhiêu lần tùy thích. Ba lần, năm lần hay nhiều hơn; hoặc thở như vậy liên tục trong năm phút nếu các em muốn. Trong những giờ giải lao, thay vì để hết thời gian chạy quanh và chơi đùa với bạn bè, các em có thể ngồi lại một góc nào đó, nắm một viên sỏi hoặc một ngón tay và chỉ cần thở vào thở ra có ý thức như thế vài phút là các em cảm nhận được sự tươi mát đang phát sinh trong tâm. Trước khi làm bài thi hay bài khảo sát (test), các em có thể thực tập thở như vậy. Tâm các em sẽ có dịp để trở nên trong sáng, tươi mát và tỉnh táo hơn; và khi trở lại lớp học các em có thể học hỏi được nhiều hơn, hoặc làm bài thi dễ dàng và sáng suốt hơn. Hoặc khi các em nói chuyện với bạn hay một người nào đó, sự tươi mát và nhẹ nhàng của các em sẽ gây ảnh hưởng tốt lên người nghe, tạo niềm vui và lợi lạc cho họ.  Bây giờ chúng ta đặt hòn sỏi này xuống bên phía tay phải.

 

Núi- Vững vàng

Hòn sỏi thứ hai tượng trưng cho một ngọn núi. Một lần nữa, chúng ta ngồi lại cho ngay ngắn, trở về với hơi thở, và cúi xuống nhặt hòn sỏi tượng trưng cho núi. Trong văn hóa Á châu, đặc biệt trong các tự viện, người ta luôn dùng hai tay, hay ít nhất một tay đặt lên tay kia để tiếp nhận bất cứ vật gì; và đây là một cách để thể hiện sự cẩn trọng đối với vật tiếp nhận và hành động của mình. Đây không phải chỉ là một hòn sỏi hoặc một trái thông nhỏ, nhưng nó là một Pháp khí nó có thể giúp chúng ta tìm thấy tự do và bình an. Vì vậy, cũng như trước, chúng ta nhặt nó lên với bàn tay trái và đặt vào lòng bàn tay phải và nắm lại.

Thở vào, tôi ý thức tôi là núi/ có một hòn núi trong tôi

Thở ra, tôi thấy vững chãi, bất động.

Người lớn tuổi ít khi dùng những từ như vậy, phải không? Các em thường nghe người ta nói, “Tôi hạnh phúc, tôi buồn lo, tôi tức giận...”, nhưng chưa nghe ai nói, “tôi cảm thấy vững chãi” hoặc “tôi thấy tâm tôi bất động ”. Nhưng vững chãi và bất động chính là hai đặc tính cần thiết giúp chúng ta không bị lôi đi bởi con ngựa cảm thọ hay bị nhận chìm bởi ngọn sóng cảm xúc. Có được sự vững chãi và bất động, chúng ta mới có được hạnh phúc, an nhiên, dễ chấp nhận và tha thứ  đối với chính mình và người khác. Vì vậy, các em nên học cách nói, “Tôi cảm thấy vững chãi”, hoặc “Tôi nuôi dưỡng sự vững chãi và bất động trong tôi”; và đó là những điều rất quan trọng mà mỗi người chúng ta có thể thực tập, bất kỳ ở lứa tuổi nào. Ôm hòn núi trong bản thân và mỉm cười...

Thở vào, núi; thở ra, vững chãi,bất động.

Bụng phồng lên, bụng xẹp xuống…

Những người lớn hôm nay không có sỏi hay trái thông thì quý vị vẫn có thể dùng các ngón tay của mình để cùng thực tập với các cháu. Và bây giờ chúng ta tiếp tục thực tập với nhau.

 

Nước- Lặng chiếu

Chúng ta hãy nhìn vào viên sỏi thứ ba tượng trưng cho nước. Em nào biết những gì xảy ra với nước khi yên tĩnh và trong suốt? Các em thấy gì? Sự phản chiếu! Rất chính xác! Nước phản chiếu hình ảnh của tất cả mọi hiện tượng, đầy đủ và trung thực như chúng đang là. Các em có biết tên Sư cô Như Nghiêm có nghĩa là gì không? Tên sư cô này có nghĩa là “như thị” và như thị có nghĩa  là “như là” (suchness, as it is). Vì vậy, khi nước yên và trong, chúng ta thấy những hình phản chiếu trong nước giống như thật. Nhưng khi nước bị xao động, chúng ta thấy mọi thứ đều bị bẻ gập lại, méo mó hoặc chia thành từng mảnh nhỏ. Đó là lý do tại sao chúng ta thực tập để làm tâm tĩnh lặng như nước và tâm có thể thấy mọi thứ chính xác như thật. Dù cho đó là một con ngựa, chúng ta cũng phải thấy đó là con ngựa. Chúng ta thấy rằng chúng ta không thể dừng nó lại, thế thôi. Đừng bào chữa gì cho sự kiện này và cũng đừng tin vào sự bào chữa. Liệu các em có thấy rõ điều này không?

Tôi chọn trái thông này tượng trưng cho sự tĩnh lặng của nước vì nó có lớp vỏ ngoài gồm nhiều cánh nhỏ khép kín lại với nhau. Giống như khi ngồi thiền chúng ta ngồi thật thẳng, khép mắt lại, không nghe nhạc, không ăn, không ngửi, và cơ thể được ổn định, không bị kích thích. Đóng hết các cửa giác quan, ngăn chận các xáo động và kích thích từ bên ngoài cũng có thể giúp chúng ta nuôi dưỡng sự tĩnh lặng trong tâm. Trái thông này có những cánh nhỏ khép kín vào nhau trông rất bình an và tĩnh lặng. Bây giờ chúng ta dùng tay trái nhặt hòn sỏi hoặc trái thông và đặt nó vào bàn tay phải rồi úp bàn tay trái lên.

Thở vào, tôi ý thức tôi là nước, tôi tiếp xúc với yếu tố nước trong tôi.

Chúng ta không cần phải tưởng tượng nhiều vì cơ thể chúng ta đang chứa rất nhiều nước; từ 65% đến 70% trọng lượng của cơ thể của chúng ta. Các em có biết 2/3 cơ thể chúng ta là nước không? Nước trong tế bào, nước ở giữa các tế bào, ở đâu cũng có nước. Và khi nước được bình lặng và yên tĩnh, chúng ta sẽ có sự phản chiếu trung thực.

Thở vào, nước tĩnh; thở ra, lặng chiếu.

(một tiếng chuông)

 

Không gian- Tự do

Chúng ta đặt hòn sỏi nước xuống và nhặt hòn sỏi cuối cùng lên – không gian. Trái thông tôi đang nắm đây có các cánh đã mở lớn, và ta thấy có nhiều khoảng trống chung quanh và ở giữa các cánh nhỏ của nó. Các em cảm thấy thế nào khi có nhiều không gian trong mình và chung quanh mình? Không gian mang đến cho các em cảm giác gì? Em thấy có chánh niệm? Thật là kỳ diệu! Không gian thênh thang dẫn đến chánh niệm. Cô bé kia! Em thấy thế nào? Hạnh phúc? Em thấy hạnh phúc ư? Tốt lắm! Không gian dẫn đến hạnh phúc, không gian dẫn đến chánh niệm, không gian gây cho ta cảm giác tự do. Tự do di chuyển, tự do không bị vướng mắc vào ý nghĩ, vào cảm xúc hay bất cứ điều gì. Chúng ta hãy đặt trái thông hoặc hòn sỏi thứ tư vào lòng tay phải và nắm lại.

Thở vào, tôi nuôi dưỡng không gian trong tôi/ tôi tiếp xúc với không gian trong tôi

Thở ra, tôi cảm thấy tự do, hạnh phúc và có chánh niệm

Thở vào, không gian; thở ra, tự do.

(một tiếng chuông)

Sau cùng, chúng ta nhẹ nhàng đặt hòn sỏi này xuống và chắp tay búp sen xá các Pháp khí đã giúp chúng ta cảm thấy tươi mát như hoa; vững chãi như núi; phản chiếu mọi vật như nước, và tự do như không gian thênh thang. Sự thực tập thiền sỏi thường xuyên sẽ giúp chúng ta nuôi dưỡng những chất liệu tâm linh này để chúng ta có thể chăm sóc những đợt sóng cảm xúc và để chế ngự con ngựa hoang trong ta từng ngày một. Khi một cơn sóng cảm xúc vừa dấy lên hoặc khi con ngựa bắt đầu muốn chạy, chúng ta phải nhận biết ngay và quay về với hơi thở, để có mặt kịp thời với nó. Đây chính là giây phút hạnh phúc của người tu tập.

 

(Nguyên Lâm phiên tả và chuyển ngữ - Sc Đẳng Nghiêm hiệu đính)