Bạn đang ở: Trang chủ Thiền Tập Thực Tập Chánh Niệm tại Lộc Uyển

Thực Tập Chánh Niệm tại Lộc Uyển

Giới thiệu về cuộc sống và sự thực tập tại Lộc Uyển

 

Ta đã về. Ta đã tới

“Ta đã về” và “Ta đã tới” là bản chất của sự thực tập theo truyền thống Làng Mai do Thiền sư Thích Nhất Hạnh giảng dạy. Đây là thực tập an trú trong giây phút hiện tại. Chúng ta không còn nắm bắt tương lai, hối tiếc về quá khứ hoặc bị lôi cuốn theo những cảm xúc, tuyệt vọng và hờn giận. Chúng ta đã đến ngôi nhà thật sự trong tự tâm chúng ta, không còn tìm kiếm một cái gì khác.

Thở có ý thức

Khi thở vào có ý thức, chúng ta biết rằng không khí đang đi vào cơ thể và khi thở ra có ý thức, chúng ta biết rằng cơ thể đang trao đổi không khí. Như thế, chúng ta đang tiếp xúc với không khí, cơ thể, và đồng thời cũng tiếp xúc được với tâm vì tâm chúng ta đang chú ý tới hơi thở. Như vậy, chúng ta chỉ cần một hơi thở có ý thức là có thể trở về tiếp xúc với tự tâm bên trong chúng ta và những sự mầu nhiệm xung quanh chúng ta. Chúng ta thở có ý thức với sự lưu ý đơn thuần như thế để nuôi dưỡng và chữa lành thân tâm. (Sách cần đọc: Breathe! You are Alive; Kinh Quán Niệm Hơi Thở)

Dừng lại khi nghe chuông

Âm thanh của tiếng chuông tu viện, tiếng điện thoại reo hoặc tiếng chuông đồng hồ là những âm thanh tuyệt vời để giúp chúng ta thực tập. Khi nghe chuông, chúng ta có thể dừng lại những gì chúng ta đang làm, dừng nói chuyện và thậm chí dừng sự suy nghĩ. Chúng ta dừng lại tất cả và nhận thức giây phút hiện tại bằng cách theo dõi hơi thở. Chúng ta chỉ cần lắng nghe những âm thanh tuyệt vời này trong ba hơi thở vào và ba hơi thở ra là đủ.

Thiền hành

Khi nào chúng ta không ở trong tư thế đứng, ngồi hoặc nằm là chúng ta đang di chuyển. Chúng ta có thể học cách di chuyển và đi bộ với sự nhận thức. Chúng ta không cần phải vội vàng; và với nhận thức, mỗi bước chân sẽ đưa ta quay về trong giây phút hiện tại và chúng ta có thể bước vào cõi Tịnh Độ hoặc Nước Chúa. Khi chúng ta đi bộ trong nhà hoặc ngoài thiên nhiên, chúng ta có thể nhận thức được sự tiếp xúc của bàn chân với trái đất và nhận thức hơi thở đang đi vào và đi ra cơ thể chúng ta. Khi thở vào, chúng ta nói thầm, “vào” và khi thở ra chúng ta nói “ra”. Chúng ta nhận thức rằng chúng ta đang sống với mỗi bước chân, không bị lôi kéo bởi những suy nghĩ và cảm xúc. Chúng ta có thể thực tập thiền đi trong bất cứ thời điểm nào trong ngày. Đó là một sự thực tập tuyệt vời mà chúng ta có thể làm bất cứ ở đâu và bất cứ lúc nào; và do đó, nó có khả năng chuyển hóa cuộc sống hàng ngày của chúng ta. (Sách cần đọc: Thiền Hành Yếu Chỉ; Cẩm Nang Thiền Học)

Thực tập Thi Kệ

Để giúp chúng ta sống với thời điểm hiện tại, chúng ta có thể thực tập đọc thi kệ hay bài kệ về chánh niệm. Khi đọc thầm các bài thi kệ, tâm chúng ta trở về với thời điểm hiện tại và tư duy chúng ta sẽ được tuệ giác sâu sắc của tổ tiên tâm linh hướng dẫn. Tất cả những tác hành của thân, khẩu và ý sẽ mang nhiều tình thương và sự hiểu biết. Mỗi bài thi kệ nói về một đề tài khác nhau để dùng trong những trường hợp khác nhau khi thực tập. Chúng ta có thể bắt đầu ghi nhớ một hoặc hai bài và tìm hiểu thêm theo thời gian. Sau đây là những thi kệ thường dùng. (Sách cần đọc: Từng Bước Nở Hoa Sen; Present Moment, Wonderful Moment)

Nghe chuông:

Lắng lòng nghe, lắng lòng nghe

Tiếng chuông huyền diệu đưa về nhất tâm

Chắp tay chào:

Một hoa sen cho bạn, một vị Phật tương lai.

Thiền hành:

Tôi đã về, tôi đã tới. Bây giờ và ở đây. Vững chãi thảnh thơi. Quay về nương tựa.

Quán niệm trước khi ăn

Bụt dạy ta khi ăn
Nên duy trì chánh niệm
Đại chúng khi nghe chuông
Xin thực hành năm quán:

1. Thức ăn này là tặng phẩm của đất trời, của muôn loài và công phu lao tác.

2. Xin nguyện ăn trong chánh niệm và với lòng biết ơn để xứng đáng thọ nhận thức ăn này.

3. Xin nhớ nhận diện và chuyển hóa những tật xấu, nhất là tật ăn uống không có chừng mực.

4. Chỉ xin ăn những thức có tác dụng nuôi dưỡng và ngăn ngừa tật bệnh.

5. Vì muốn nuôi dưỡng tình huynh đệ, xây dựng tăng thân, và chí nguyện độ đời nên thọ nhận thức ăn này.

Ngồi Thiền

Ngồi thiền không phải là để đạt được một điều gì khác. Chúng ta không cố gắng và phải biết hưởng thụ ngay trong thời gian đang ngồi. Chúng ta không ngồi thiền để có hạnh phúc hay giác ngộ trong tương lai. Chỉ ngồi để mà ngồi. Không nên vội vàng để làm cho tâm trí được tĩnh lặng. Chúng ta theo dõi hơi thở có ý thức, nhận thức cơ thể và tâm trí của chúng ta và quay về với hơi thở khi thấy tâm trí bị xao lãng. Tư thế ngồi phải cho đẹp, lưng thẳng, cơ thể ổn định và thư giãn. Nếu không thấy thoải mái hoặc khó chịu trong khi ngồi, bạn có thể thay đổi tư thế một cách nhẹ nhàng và có ý thức. Sau một thời gian ngắn ngồi thiền, bạn có thể đứng dậy để đi kinh hành. (Sách cần đọc: Sen Búp Từng Cánh Hé; An trú trong Hiện Tại; The Blooming of the Lotus)

Thực tập chung với Tăng thân

Chúng ta đến với nhau để thực tập chung với nhau trong cộng đồng. Chúng ta không thực tập hoặc tu học một mình vì chúng ta là một phần của Tăng thân hay một Cộng đồng thực tập. Sự thực tập của chúng ta dựa và giáo lý Tương Tức, và những niềm vui và nỗi buồn của riêng chúng ta sẽ góp phần vào niềm vui và nỗi buồn chung của tập thể. Sự chuyển hóa và thành tựu của chúng ta trên đường Đạo cũng có thể nuôi dưỡng tất cả thành viên trong cộng đồng. Cộng đồng cũng có thể là một nguồn năng lực hỗ trợ lớn nếu trái tim chúng ta được mở rộng để tiếp nhận. Sự phát triển tuệ giác của chúng ta phải được thực hiện cho cộng đồng. Không thể có hạnh phúc cá nhân hay riêng tư khi mọi người xung quanh không có hạnh phúc.

Im lặng hùng tráng

Tại tu viện, Im lặng Hùng tráng là khoảng thời gian thông thường từ khi buổi ngồi thiền tối chấm dứt đến sau buổi ăn sáng ngày hôm sau. Thời gian này có thể dùng để điều trị và chữa lành thân tâm. Chúng ta để cho sự im lặng, sự trầm tĩnh và năng lượng của Tăng thân thâm nhập vào thân thể chúng ta. Chúng ta chậm rãi trở về lều hoặc ký túc xá của mình với từng bước chân có ý thức. Chúng ta hít thở rất sâu và tận hưởng sự tĩnh lặng xung quanh ta. Chúng ta tránh không nói những lời không cần thiết; và đây là sự thực rất rất sâu xa, có thể mang lại cho chúng ta rất nhiều dinh dưỡng. Trước khi ngủ, chúng ta có thể nằm ngữa và thực tập Thiền buông thư để thư giãn thân và tâm. Vào buổi sáng, chúng ta im lặng di chuyển với chánh niệm, dành thời gian để thở, để sử dụng phòng tắm và đển thiền đường liền sau đó. Khi gặp một người nào đó đang đi trên đường, chúng ta chỉ cần im lặng chắp tay chào và hãy để cho người đó thưởng thức buổi sáng như chúng ta. Thời gian tốt nhất để nói chuyện là trong buổi Pháp đàm; trong đó chúng thực ta thực tập lắng nghe và thảo luận về Pháp một cách nghiêm chỉnh. Phần còn lại trong ngày, chúng ta thực sự không cần phải nói nhiều.

Nghe Pháp Thoại

Ý nghĩa của bài pháp thoại có thể ví như một cơn mưa pháp đang tưới tẫm vào những hạt giống trong tàng thức chúng ta. Nếu ý thức chúng ta phải cố gắng rất nhiều để nhớ, để so sánh và tìm hiểu một cái gì đó, thì tàng thức đã thành như đất cứng và mưa Pháp không thể thấm sâu. Vì vậy, nếu chúng ta biết thư giãn và thưởng thức lắng nghe, sự tập trung của chúng ta sẽ phát sinh một cách tự nhiên và chúng ta sẽ tỉnh táo và chăm chỉ. Xin vui lòng đến đúng giờ để nghe Pháp. Thưởng thức hơi thở của bạn trước khi bắt đầu buổi chia sẻ và trong khi chia sẻ. Các bạn sẽ được yêu cầu ngồi trên một chiếc gối hoặc trên ghế ở phần sau thiền đường và không nằm xuống sàn thiền đường. (Sách cần đọc: Phép Lạ của Sự Tỉnh Thức; An Lạc Từng Bước Chân; Trái Tim của Bụt; Đường Xưa Mây Trắng; My Master’s Robe; Transformation at the Base)

Năm Giới:

Năm Giới đại diện cho tầm nhìn của đạo Bụt về một nền đạo đức và tâm linh toàn cầu. Năm Giới là một biểu hiện cụ thể của những lời dạy của Bụt về Tứ Diệu Đế và Bát Chánh Đạo. Năm giới là con đường của sự hiểu biết đúng đắn và tình yêu đích thực, dẫn chúng ta đến sự chữa trị, chuyển hóa, và hạnh phúc cho chính mình và cho thế giới. Thực tập Năm Giới là để nuôi dưỡng tuệ giác tương tức, hay Chánh kiến, để có thể loại bỏ tất cả các phân biệt đối xử, không khoan dung, giận dữ, sợ hãi và tuyệt vọng. Nếu sống theo Năm giới là chúng ta đang đi trên con đường của một vị Bồ tát. Khi biết đang đi trên con đường đó, chúng ta không đánh mất mình trong sự nhầm lẫn về cuộc sống trong hiện tại hoặc sợ hãi về tương lai. Tất cả những người đến thực tập đều được yêu cầu tuân thủ Năm Giới. Vấn đề hút thuốc, uống rượu và tình dục hoàn toàn được ngăn cấm trên cơ sở tu viện. Xin vui lòng tuân theo các quy tắc này của cộng đồng chúng ta.

Bảo Vệ Sự Sống

Ý thức được những khổ đau do sự giết chóc gây ra, con xin nguyện thực tập nuôi dưỡng tuệ giác Tương Tức và lòng Từ Bi để có thể bảo vệ sinh mạng của con người, của các loài động vật, thực vật và môi trường của sự sống. Con nguyện không sát hại, không để kẻ khác sát hại và không yểm trợ cho bất cứ một hành động sát hại nào trên thế giới, trong tư duy cũng như trong đời sống hằng ngày của con. Thấy được rằng tất cả những bạo động do sự sợ hãi, hận thù, tham vọng và cuồng tín gây ra đều bắt nguồn từ cách tư duy lưỡng nguyên và kỳ thị, con nguyện học hỏi thái độ cởi mở, không kỳ thị và không cố chấp vào bất cứ một quan điểm, một chủ thuyết hay một ý thức hệ nào để có thể chuyển hóa hạt giống cuồng tín, giáo điều và thiếu bao dung trong con và trong thế giới.

Hạnh Phúc Chân Thực

Ý thức được những khổ đau do lường gạt, trộm cắp, áp bức và bất công xã hội gây ra, con nguyện thực tập san sẻ thì giờ, năng lực và tài vật của con với những kẻ thiếu thốn, trong cả ba lĩnh vực tư duy, nói năng, và hành động của đời sống hằng ngày. Con nguyện không lấy làm tư hữu bất cứ một của cải nào không phải do tự mình tạo ra. Con nguyện thực tập nhìn sâu để thấy rằng hạnh phúc và khổ đau của người kia có liên hệ mật thiết đến hạnh phúc và khổ đau của chính con, rằng hạnh phúc chân thực không thể nào có được nếu không có hiểu biết và thương yêu, và đi tìm hạnh phúc bằng cách chạy theo quyền lực, danh vọng, giàu sang và sắc dục có thể đem lại nhiều hệ lụy và tuyệt vọng. Con đã ý thức được rằng hạnh phúc chân thực phát sinh từ chính tự tâm và cách nhìn của con chứ không đến từ bên ngoài, rằng thực tập phép tri túc con có thể sống hạnh phúc được ngay trong giây phút hiện tại nếu con có khả năng trở về giây phút ấy để nhận diện những điều kiện hạnh phúc mà con đã có sẵn. Con nguyện thực tập theo chánh mạng để có thể làm giảm thiểu khổ đau của mọi loài trên trái đất và để chuyển ngược lại quá trình hâm nóng địa cầu.

Tình Thương Đích Thực

Ý thức được những khổ đau do thói tà dâm gây ra, con xin học hỏi theo tinh thần trách nhiệm để giúp bảo hộ tiết hạnh và sự an toàn của mọi người, mọi gia đình và trong xã hội. Con biết tình dục và tình yêu là hai cái khác nhau, rằng những liên hệ tình dục do thèm khát gây nên luôn luôn mang tới hệ lụy, đổ vỡ cho con và cho kẻ khác. Con nguyện không có liên hệ tình dục với bất cứ ai nếu không có tình yêu đích thực và những cam kết chính thức và lâu dài. Con sẽ làm mọi cách có thể để bảo vệ trẻ em, không cho nạn tà dâm tiếp tục gây nên sự đổ vỡ của các gia đình và của đời sống đôi lứa. Con nguyện học hỏi những phương pháp thích ứng để chăm sóc năng lượng tình dục trong con, để thấy được sự thật thân tâm nhất như và để nuôi lớn các đức Từ, Bi, Hỉ và Xả, tức là những yếu tố căn bản của một tình yêu thương đích thực để làm tăng trưởng hạnh phúc của con và của người khác. Con biết thực tập Tứ Vô Lượng Tâm ấy, con sẽ được tiếp tục đẹp đẽ và hạnh phúc trong những kiếp sau.

Lắng Nghe và Ái Ngữ

Ý thức được những khổ đau do lời nói thiếu chánh niệm và do thiếu khả năng lắng nghe gây ra, con xin nguyện học các hạnh Ái Ngữ và Lắng Nghe để có thể hiến tặng niềm vui cho người, làm vơi bớt nỗi khổ đau của người, giúp đem lại an bình và hòa giải giữa mọi người, giữa các quốc gia, chủng tộc và tôn giáo. Biết rằng lời nói có thể đem lại hạnh phúc hay khổ đau cho người, con nguyện học nói những lời có khả năng gây thêm niềm tự tin, an vui và hy vọng, những lời chân thật có giá trị xây dựng hiểu biết và hòa giải. Con nguyện không nói năng gì khi biết cơn bực tức đang có mặt trong con, nguyện tập thở và đi trong chánh niệm để nhìn sâu vào gốc rễ của những bực tức ấy, nhận diện những tri giác sai lầm trong con và tìm cách hiểu được những khổ đau trong con và trong người mà con đang bực tức. Con nguyện học nói sự thật và lắng nghe như thế nào để có thể giúp người kia thay đổi và thấy được nẻo thoát ra ngoài những khó khăn đang gặp phải. Con nguyện không loan truyền những tin mà con không biết chắc là có thật, không nói những điều có thể tạo nên những sự bất hòa trong gia đình và trong đoàn thể. Con nguyện thực tập Chánh Tinh Tấn để có thể nuôi dưỡng khả năng hiểu, thương, hạnh phúc và không kỳ thị nơi con và cũng để làm yếu dần những hạt giống bạo động, hận thù và sợ hãi mà con đang có trong chiều sâu tâm thức.

Nuôi Dưỡng và Trị Liệu

Ý thức được những khổ đau do thói tiêu thụ không chánh niệm gây nên, con nguyện học hỏi cách chuyển hóa thân tâm, xây dựng sức khỏe cơ thể và tâm hồn bằng cách thực tập chánh niệm trong việc ăn uống và tiêu thụ. Con nguyện nhìn sâu vào bốn loại thực phẩm là đoàn thực, xúc thực, tư niệm thực và thức thực để tránh tiêu thụ những thực phẩm độc hại. Con nguyện không uống rượu, không sử dụng các chất ma túy, không ăn uống hoặc tiêu thụ bất cứ một sản phẩm nào có độc tố, trong đó có mạng lưới internet, phim ảnh, truyền thanh, truyền hình, sách báo, bài bạc và cả chuyện trò. Con nguyện thực tập thường xuyên trở về với giây phút hiện tại để tiếp xúc với những gì tươi mát, có khả năng nuôi dưỡng và trị liệu trong con và xung quanh con, không để cho tiếc nuối và ưu sầu kéo con trở về quá khứ và không để cho lo lắng và sợ hãi kéo con đi về tương lai. Con nguyện không tiêu thụ chỉ để khỏa lấp sự khổ đau, cô đơn và lo lắng trong con. Con nguyện nhìn sâu vào tự tính tương quan tương duyên của vạn vật để học tiêu thụ như thế nào mà duy trì được an vui trong thân tâm con, trong thân tâm của xã hội, và trong môi trường sự sống.

Việc thực tập Năm Giới bao gồm cả thực tập Quy Y Tam Bảo, bởi vì Năm Giới là lời phát biểu cụ thể của niềm tin của chúng ta đối với Phật, Pháp và Tăng. Đó là lý do tại sao các khóa thọ Năm Giới luôn luôn đi cùng với Quy Y Tam Bảo. Sự tương đồng giữa Năm Giới và Quy Y Tam Bảo cũng có thể tìm thấy trong nhiều truyền thống tâm linh lớn trên thế giới. Dù theo bất kỳ một truyền thống tâm linh nào, việc thực tập Năm Giới và Quy Y Tam Bảo cũng giúp chúng ta bắt rễ sâu hơn trong truyền thống của mình. Vào ngày cuối của các khóa tu đặc biệt, chúng ta sẽ có cơ hội để chính thức thọ nhận Năm Giới. (Sách cần đọc: Để Có Một Tương Lai; For a Future to Be Possible).